Recht en taal: hoe belangrijk maar ook leuk kan het zijn? (3)

Recht en taal: hoe belangrijk maar ook leuk kan het zijn? (3)

 

De komma

In taaltips zit al snel iets belerends en dat is niet gewenst. Het was vijftig jaar geleden al niet welkom, in een tijd waarin gezegd werd dat ‘je eerst maar eens zo moet leren schrijven als de meester of de juf kan’. De uitdrukking ‘op een schoolmeesterachtige toon’ zal daarmee zeker te maken hebben.

In onze tijd, 2024, weten de meeste schoolmeesters en -juffen echter ook niet meer hoe je foutloos moet schrijven. ‘Foutloos’, hoe kom je erop. Als je maar begrijp wat er bedoeltd wort, tog? Foutloos: die uitdrukking is toch achterhaald?

En toch is daar de komma. Dat is een klein geschreven dingetje dat bijvoorbeeld achter woorden staat. Het kan ook onder de letter c hangen, zoals in de naam Françoise. Dit laatste is vooral voor Françoise van belang. De reden: met deze c-cedille, zoals die wordt genoemd, spreek je de c uit als een zachte s. Een gewone c zou uitgesproken moeten worden als een k.

Frankoise. Gevoeliger kan bijna niet. Eén klein aanhangseltje, die komma.

Is het ook zo’n aanhangsel in zinnen? Het is maar wat je wilt uitdrukken. Een voorbeeld dat mij is bijgebleven uit mijn lessen Nederlandse taalkunde is het volgende (de naam van de docente is mij ontschoten helaas, het voorbeeld niet). Wat is het verschil tussen de volgende twee zinnen?

De soldaten, die moe zijn, gaan naar huis.
De soldaten die moe zijn, gaan naar huis.

Juist. Het verschil is één komma.  Het is maar wat je wilt zeggen, tot uitdrukking wilt brengen.

Een komma op de juiste plaats kan het leven gemakkelijker maken en misverstanden voorkomen. Ook juridisch kan een komma een groot verschil maken. Neem het eerste lid van artikel 3:273 BW, dat luidt:

‘Door de levering ingevolge een executoriale verkoop en de voldoening van de koopprijs gaan alle op het verkochte goed rustende hypotheken teniet en vervallen de ingeschreven beslagen, alsook de beperkte rechten die niet tegen de verkoper ingeroepen kunnen worden.’

Vraag aan de lezer. Zie het laatste deel van dit artikellid, beginnende met ‘alsook’: wat zou het betekenen wanneer er een komma zou staan na ‘rechten’, waardoor de zin zou luiden:

‘(..), alsook de beperkte rechten, die niet tegen de verkoper ingeroepen kunnen worden.’

Wie het antwoord niet direct weet, kan een goede beroepsaansprakelijkheidsverzekering gebruiken.

(Wordt vervolgd)

#komma # c-cedille #uitbreidendebijzin #beperkendebijzin #art.3:273BW #hypotheekrecht #beperkterechten #beslagrecht #executorialeverkoop #beroepsaansprakelijkheidsverzekering

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *